Sardor Ali

#parcha

Xaritalarni qanchalik ko'p hurmat qilsak, shunchalik kam xatoga yo'l qo'yamiz. Bu nafaqat qachon aralashish va qachon aralashmaslik haqida qaror qabul qilishda, balki nizoga qo'shilishga qaror qilganimizda bosqinchilik yoki harbiy operatsiyalarni rejalashtirish paytida ham o'z ahamiyatini ko'rsatadi.

📚Robert Kaplan “Geografiya qasosi” kitobidan

#parcha

Shia Eronning sunniy arab dunyosi mintaqalaridagi obro‘sini, ayniqsa, shia Janubiy Livan va Iroqdagi nufuzi, Falastinni so‘zsiz qo‘llab-quvvatlashi va shu bilan bog‘liq antisemitizm tufayli yuzaga kelgan obro‘sini hisobga olsak, davlat chegarasidan tashqaridagi ommani o‘ziga jalb qilish qobiliyatining O‘rta Osiyoga yoyilmaganligi diqqatga sazovordir.

Buning sabablaridan biri shuki, sobiq Sovet respublikalari Isroil bilan diplomatik aloqalarni saqlab qolmoqda va “Arab bahori”ning dastlabki bosqichlariga qaramay, arab dunyosi mamlakatlarida hali ham keng tarqalgan yahudiy davlatiga nisbatan nafratni baham ko‘rmaydi.

1991-yildan so‘ng Eronning shimoli-g‘arbida joylashgan, shialar nazoratidagi Ozarbayjon lotin alifbosini qabul qildi va o‘ziga homiy sifatida Turkiyani tanladi. Eronning shimoli-sharqidagi respublikalarga kelsak, aholisi asosan sunniylardan iborat O‘zbekiston mamlakatda fundamentalizm g‘oyalari tarqalishidan xavotirlanib, islomdan ko‘ra millatchilikka ko‘proq e’tibor qaratdi va shu bois Eronga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lmoqda.

Tojikiston esa, garchi sunniy bo‘lsa-da, fors tilida so‘zlashgani bois Erondan himoya izlaydi, ammo Eronning bu boradagi harakatlari O‘rta Osiyoning boshqa hududlaridagi ko‘plab turkiy tilli musulmonlar uchun dushman bo‘lib qolishni istamasligi bilan cheklangan. Bundan tashqari, ko‘chmanchi va yarim ko‘chmanchi hayot kechirgan O‘rta Osiyo aholisi kamdan-kam hollarda islom qonun-qoidalariga qat’iy amal qilgan. O‘troqlik va undan keyin shakllangan davlatchilik esa davlat ishlarini dindan ajratilgan.

📚Robert Kaplan "Geografiya qasosi" kitobida.

👉

AQSH Markaziy razvedka boshqarmasi rahbari kutilmaganda Moskvaga https://daryo.uz/2026/08/26/aqsh-markaziy-razvedka-rahbari-kutilmaganda-moskvaga-bordi

Qizig'i, Vashington ham, Moskva ham tashrif tafsilotlari, razvedka boshqarmasi rahbari kim bilan uchrashishi rejalashtirilgani haqida rasman ma’lumot bermagan.

👉

#mulohaza

Ko‘pchilik “Tolibon” haqida yozgan so‘nggi postimdan keyin meni yomon ko‘ra boshladi. Aslida esa men “Tolibon” haqida bugun yoki kecha yozishni boshlagan emasman. Bu mavzuga avval ham ko‘p bor murojaat qilganman. Xususan, siyosiy fanlar doktori, dotsent Suhrob Bo‘ronovning tadqiqot va kitoblaridan juda ko‘plab muhim ma’lumotlarni kanalga ulashganman.

Jamiyatimizda “Tolibon”ga nisbatan ma’lum darajada yon bosish bor. Buni tushunish mumkin: Afg‘onistondagi urushlar, chet el harbiy kuchlarining aralashuvi va yillar davom etgan beqarorlik ko‘pchilikda “Tolibon — G‘arbga qarshi kuch” degan tasavvurni shakllantirgan.

Ammo masalaga faqat “G‘arbga qarshi” yoki “Islom tarafdori” degan ikki xil mezon bilan qarash yetarli emas.

Geosiyosatda har qanday siyosiy harakatning ortida turgan manfaatlar, uning kimlar bilan qanday munosabatda bo‘lgani va mintaqadagi kuchlar muvozanatida qanday rol o‘ynayotgani ham tahlil qilinishi kerak. “Tolibon”ni ham aynan shu nuqtayi nazardan o‘rganish zarur.

Qolaversa, “Tolibon”ning amaliy siyosati ham ko‘plab savollarni tug‘diradi. Agar biror siyosiy kuch o‘zini Islom tamoyillarining himoyachisi sifatida ko‘rsatsa, uning ayollarning ta’lim olishi va jamiyatdagi ishtirokiga qo‘ygan keskin cheklovlari, ilm-fan va ta’lim sohasidagi siyosati, shuningdek, madaniy merosga munosabati haqida savol berish tabiiy.

Islomni faqat bayroq, shior va siyosiy da’volar orqali baholab bo‘lmaydi. Har qanday guruhning asl mohiyatini uning amaliy ishlari, insonlarga munosabati va jamiyatga olib kirayotgan natijasi orqali baholash kerak.

Menimcha, eng to‘g‘ri yo‘l — hissiyotga berilmasdan, bu guruhlarning kelib chiqishi, moliyaviy va siyosiy aloqalari, mintaqadagi manfaatlar hamda ularning amaliy faoliyatini faktlar asosida tahlil qilish.

Chunki Islom nomidan gapirayotgan har qanday guruh avtomatik ravishda Islomning o‘zi degani emas. Bayroq boshqa, uning ortidagi siyosiy manfaat boshqa bo‘lishi mumkin.

👉

AQSH va Eron 27-aprel kuni Pokistonda muzokara o‘tkazishi mumkin

AQSH prezidentining maxsus vakili Stiv Uitkoff va uning kuyovi Jared Kushner 25-aprel kuni Eron bilan muzokaralar o‘tkazish uchun Pokistonga yo‘l olishi https://edition.cnn.com/2026/04/24/world/live-news/iran-war-trump-israel-lebanon.

Shu bilan birga, Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi ham vositachilar bilan uchrashuvlar o‘tkazish uchun Pokistonda bo‘lib turibdi. Biroq Eron tomoni AQSH bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar rejalashtirilmaganini bildirgan. Bu esa Vashington va Tehron bayonotlari o‘rtasidagi navbatdagi tafovutni ko‘rsatmoqda.

Oq uy matbuot kotibi Kerolin Livitt AQSH ma’muriyati Eron tomonidan “muayyan ijobiy siljishlar”ni kuzatayotganini bildirgan. Uning ta’kidlashicha, zarurat tug‘ilsa, amerikalik rasmiylar muzokaralar uchun Pokistonga zudlik bilan uchib borishga tayyor.

Axios nashri o‘z manbalariga tayanib https://www.axios.com/2026/04/24/witkoff-kushner-iran-talks-pakistan, AQSH va Eron delegatsiyalari o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar 27-aprel kuni bo‘lib o‘tadi.

“AQSh elchilari va Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi o‘rtasidagi uchrashuv dushanba kuni, AQSh prezidenti Donald Trampning kuyovi Jared Kushner va uning maxsus vakili Stiven Vitkoff Pokiston vositachilari bilan alohida ikki tomonlama muzokaralar o'tkazgandan so'ng bo'lib o'tishi mumkin”, deb yozdi Axios muxbiri Barak Ravid X ijtimoiy tarmog‘ida.

U shuningdek, ismi oshkor qilinmagan Pokiston rasmiysiga tayanib, Eron tashqi ishlar vazirligi 24 va 25-aprel kunlari Vashington bilan muzokaralarni qayta boshlash masalasini muhokama qilish uchun pokistonlik hamkorlar bilan uchrashuvlar o‘tkazishini qo‘shimcha qilgan.

Bundan tashqari, Ravidning so‘zlariga ko‘ra, Aroqchi Islomoboddan Ummonning Maskat shahriga, keyin esa Moskvaga borishi kutilmoqda. Shuning uchun u amerikalik muzokarachilar bilan qachon uchrashishi noma’lum.

👉

AQSH va Eron 27-aprel kuni Pokistonda muzokara o‘tkazishi mumkin AQSH prezidentining maxsus vakili Stiv Uitkoff va uning kuyovi Jared Kushner 25-aprel kuni Eron bilan muzokaralar o‘tkazish uchun Pokistonga yo‘l olishi kutilmoqda. Shu bilan birga, Eron tashqi…

Boshladik!!!

https://www.youtube.com/watch?v=GmlxNWMKEZY

O‘rta yo‘lak va uning istiqboli GZT tomonidan juda puxta va ta’sirli yoritilibdi. Ayniqsa, turkiy davlatlarning global energiya inqirozi davridagi strategik o‘rni aniq misollar va tahlillar orqali chuqur ochib berilgan.

https://www.youtube.com/watch?v=KFYIRPq0pqo

Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temir yo‘li: Yevroosiyoda shakllanayotgan yangi transport yo‘lagining strategik bo‘g‘ini

Yaqinda Bishkek shahrida Turkiy davlatlar tashkilotiga a’zo mamlakatlar transport vazirlarining uchrashuvi Markaziy Osiyo va undan tashqari hududlarda transport bog‘liqligini rivojlantirishda yangi bosqich boshlanayotganini ko‘rsatdi.

Muzokaralar markazida Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temir yo‘li loyihasi turdi. U asta-sekin g‘oyadan amaliy bosqichga o‘tib, Xitoy–Markaziy Osiyo–Kavkaz–Yevropa yo‘nalishining muhim qismiga aylanmoqda.

Loyiha to‘liq amalga oshirilsa, u O‘rta yo‘lak (Transkaspiy xalqaro transport yo‘lagi)ni sezilarli darajada kuchaytiradi. Bu yo‘lak esa an’anaviy Yevroosiyo savdo yo‘nalishlariga haqiqiy muqobil sifatida tobora ko‘proq ahamiyat kasb etmoqda.

Nima uchun bu loyiha strategik jihatdan muhim:

— Xitoy va Yevropa o‘rtasidagi bog‘liqlikni kuchaytiradi, tranzit vaqtini qisqartiradi va yo‘nalishlar moslashuvchanligini oshiradi
— Geosiyosiy o‘zgarishlar sharoitida global ta’minot zanjirlarini diversifikatsiya qilish va barqarorligini ta’minlashga hissa qo‘shadi
— Markaziy Osiyoni «quruqlikka qamalgan» hududdan tranzit markazga aylantirish jarayonini qo‘llab-quvvatlaydi
— Turkiy davlatlar va qo‘shni hududlar o‘rtasida iqtisodiy hamkorlikni mustahkamlaydi

Muhimi, Bishkekdagi muhokamalar faqat infratuzilma bilan cheklanmadi.

Asosiy e’tibor to‘liq integratsiyalashgan transport ekotizimini shakllantirishga qaratildi, jumladan:

— Chegara tartib-taomillarini soddalashtirish va tranzitni tezlashtirish
— Tariflar, standartlar va qoidalarni uyg‘unlashtirish
— Multimodal transport yechimlarini kengaytirish

Shuningdek, raqamlashtirishga alohida urg‘u berilmoqda, jumladan:

* Bir nechta davlatlarda e-Permit tizimlarini joriy etish
* Chegaralararo yuk tashishni soddalashtirish uchun e-CMR (elektron yuk hujjatlari)ni tatbiq etish

Yana bir muhim yo‘nalish — Kaspiy dengizi bo‘yicha hamkorlik. Parom xizmatlari va dengiz logistikasini rivojlantirish yo‘lakning uzluksiz ishlashini ta’minlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega.

Bu esa O‘rta yo‘lak muvaffaqiyati temir yo‘l, avtomobil va dengiz transporti o‘rtasidagi uyg‘un va sinxron aloqalarga bog‘liq ekanini ko‘rsatadi.

Xulosa

Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temir yo‘li endilikda faqat mintaqaviy infratuzilma loyihasi emas — u yangi Yevroosiyo logistika arxitekturasining strategik qismiga aylanmoqda.

Uning to‘liq salohiyati qurilish sur’atlariga emas, balki ishtirokchi davlatlar o‘rtasidagi muvofiqlashuv, raqamlashtirish va siyosiy-huquqiy uyg‘unlik darajasiga ham bog‘liq bo‘ladi.

Vladimir Norov

👉

Qatar amiri Tramp bilan suhbatda keskinlikni kamaytirishga chaqirdi ( https://t.me/haqqin_azz)

Qatar amiri Shayx Tamim bin Hamad Ol Soniy chorshanba kuni AQSH prezidenti Donald Tramp bilan telefon orqali muloqot o‘tkazdi. Suhbat davomida “mintaqada tez sur’atlar bilan ortib borayotgan keskinlik” va uni yumshatish zarurati muhokama qilindi. Bu haqda amir devoni xabar berdi.

Yetakchilar Hormuz bo‘g‘ozi blokadasi fonida xalqaro dengiz xavfsizligi, energetika bozorlarining barqarorligi hamda global yetkazib berish zanjirlariga oid masalalarni muhokama qildi.

Amir mintaqada vaziyat yanada keskinlashib ketishining oldini olish uchun xalqaro sa’y-harakatlarni kuchaytirish muhimligini ta’kidladi. Shuningdek, u mintaqaviy va global xavfsizlik hamda barqarorlikni saqlab qolish uchun diplomatik vositalardan foydalanish zarurligini qayd etdi.

P/S: Hormuzni uzoq vaqt yopilishi Qatar uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi aniq.

👉

Оқ уй билан келишсанг, Европа билан гаплашишни ҳожати йўқ. ©️Путин @o'ylashimcha

Realni hujumlari purjinaga o’xshab, oldinga otilib chiqmoqda. Bavariya esa tezkor va aniq hujumga tayanmoqda.

Noyer odam emas)

Bavariya Real Madridning supper qarshi hujumlaridan ancha cho’chib qolibdi ko’rinadi

Xayli tong, yana siyosat olamiga qaytamiz)

Real Madrid nimalar qilayapti?! Bugungi o’yin tarixga kiradi

Men asli futbol jinnisi man. Faqat siyosat tortib ketgan nima qilay)