Ministry of innovation and technology (MinT)

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር በበኩሉ ይህንን ሀገራዊ የዲጂታል መንግሥት ግንባታ ከዳር ለማድረስ ጽኑ ቁርጠኝነት ያለው ሲሆን፤ በተቋማት መካከል ያሉ የዲጂታል መረጃ ቋቶች እርስ በርስ የሚገናኙበትንና በሕግ መሠረት መረጃ የሚለዋወጡበትን ሀገራዊ ማዕቀፍ ተግባራዊ እናደርጋለን፤ ከውጭ የሚገቡ የሶፍትዌር አገልግሎቶችን በአገር በቀል ቴክኖሎጂዎች የመተካት ራዕያችንን እናሳካለን፤ ከክልል መንግሥታት ጎን ቆመንም የወረዳና የቀበሌ አገልግሎቶች ዲጂታል እንዲሆኑ አስፈላጊውን ድጋፍ ሁሉ እናደርጋለን።

የሲቪል ሰርቪስ ሪፎርም፦ ብቃትና ፅናት ያለው የሰው ኃይል ለመገንባት ያለመ የስልጠና መድረክ ተካሄደ፡፡
==============
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር አመራሮችና ሠራተኞች የጳጉሜ 3ን የፅናት ቀንን ምክንያት በማድረግ፣ የሲቪል ሰርቪስ አገልግሎትንና አስተዳደር ሪፎርምን በብቃት ለመተግበርና አገልጋይነትን በተግባር የሚያረጋግጥ የሰው ኃይል ለመገንባት ያለመ አቅም ማጎልበቻ ውይይት አካሂደዋል።

ይህ የውይይት መድረክ በቴክኖሎጂ ዘርፍ የመንግስት ሠራተኞችን ስብዕና እና የሥራ ፅናት በመገንባት፣ አካታችነትንና ህብረ-ብሔራዊ አንድነትን ለማጠናከር እንዲሁም ማህበራዊ ትስስርንና አብሮነትን ለማጎልበት ታስቦ የተዘጋጀ ነው።

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር የሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ኃላፊው አቶ ልዑል ስዩም የዘርፉን ስራዎች በጥራትና በፅናት ለመፈጸም የሥራ ፍሰት አደረጃጀቶችንና የብቃት መስፈርቶችን በአግባቡ ተረድቶ በኃላፊነት መወጣት ወሳኝ መሆኑን አስገንዝበዋል።

ኃላፊው አክለውም፣ የአገልግሎቶች ዘመናዊነትንና ውጤታማነትን ለማረጋገጥ የመንግስት ሠራተኞችን የብቃት ምዘና ሥርዓት መገንባትና የማስፈጸም አቅምን በእውቀትና ክህሎት ማሳደግ ትልቅ ሚና እንደሚጫወት አሳስበዋል።

በተሰጠው ስልጠና የሠራተኞችን የሙያ ብቃት፣ የሥራ ፍሰት አደረጃጀትና የቴክኒካል ክህሎት በማሳደግ ተቋማዊ ግቦችን በትክክለኛው ጥራትና ፍጥነት ለማሳካት ያስችላል።

የስልጠናው ተሳታፊዎች ያገኙት ግንዛቤ ለሪፎርሙ ትግበራ ትልቅ አጋዥ መሆኑን ገልጸው፣ መሰል የፅናትና የሰው ኃይል ብቃት ማሳደጊያ መድረኮች ተጠናክረው ለሁሉም አካላት ተደራሽ መሆን እንዳለባቸው ጠቁመዋል፡፡

የማንሠራራት ቀን

ከቃል ባለፈ በተጨባጭ ስኬት የቆመችው ኢትዮጵያ!

ትናንት “ኢትዮጵያ ተነሥታለች” ስንል ምኞት ሳይሆን ዛሬ በተጨባጭ ያረጋገጥነው እውነት ነው! ከታላቁ ሕዳሴ ግድብ ማማ እስከ ዘመናዊው የኮሪደር ልማት፣ ከቢሾፍቱ ሜጋ አውሮፕላን ማረፊያ እስከ ማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርም ድረስ ሀገራዊ መነቃቃታችን በተግባር ተመስክሯል።

ይህ ለውጥ በዜጎቻችን የኑሮ ደረጃ፣ በከተሞች መዘመንና የሥራ ዕድል ላይ እውነተኛ ብርሃን ከመሆኑም በላይ ለልጆቻችን የነገ ብሩህ ተስፋን የሚሰንቅ ታላቅ ርዕይ ነው።

ከእንግዲህ ወደኋላ አንመለስም! በጀመርነው ታሪካዊ የማንሠራራት ጉዞ የልማት ኃይላችንን ይበልጥ በማፋጠን የኢትዮጵያን ትንሣኤ ወደ ዘላቂ ብልጽግና ከፍ እናደርጋለን።

ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)

ለመንግሥት ሠራተኞቻችንም ተመሳሳይ የለውጥ ጥሪ አቀርባለሁ።

በቅርብ ጊዜ ውስጥ የመንግሥት አገልግሎቶች በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ በሚታገዙ ሥርዓቶች እየተደገፉ ይሄዳሉ።

ይህ ለውጥ ሥራን የሚነጥቅ ሳይሆን ሥራን የሚያከብር ይሆናል ሠራተኛውን ከድግግሞሽ ተግባራት ነጻ አውጥቶ ለፈጠራና ለውሳኔ ሰጪነት ያበቃል። ነገር ግን ይህንን ዕድል መጠቀም የሚችለው በዲጂታል ክህሎት የታጠቀ ሠራተኛ ብቻ ይሆናል።

ዶ/ር በለጠ ሞላ
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር

የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) መልዕክት
"የጽናት ቀን
============
ኢትዮጵያን ስናስብ፣ ሌት ተቀን በጽናት በመቆም ሀገርን ከጠላት ለመጠበቅ ወጥተው ለሚያድሩት ብርቱ የፀጥታ ኃይሎቻችን ቅድሚያ ሳንሰጥ ስለ ሁለንተናዊ ከፍታ ማሰብ ፈጽሞ አይቻልም፡፡ ለዚህም ነው በዚህ የጽናት ቀን፣ ለሀገረ-መንግሥታችን ዘላቂነትና ሉዓላዊነት ሲሉ ውድ ሕይወታቸውን የከፈሉትን የጀግኖቻችንን ታሪካዊ መስዋዕትነት በከፍተኛ ሀገራዊ ክብር የምንዘክረው፡፡

ዛሬ ላይ ሀገራችን በራሷ ዕውቀትና በልጆቿ አቅም የላቀ የቴክኖሎጂ ብቃት ያላቸውን ሰው አልባ አውሮፕላኖችን፣ ዘመናዊ የታጠቁ ወታደራዊ ተሽከርካሪዎችን፣ ከባድ መሣሪያዎችንና መድፎችን፣ እንዲሁም ተተኳሽ ጥይቶችን በራሷ ወታደራዊ ኢንዱስትሪዎች ማምረት ችላለች፡፡ ይህ በራስ የመቆም አቅም፣ የሕዝባችን ሰላምና የሁለንተናዊ ኢኮኖሚ እድገታችን ጽኑ መሠረት በመሆኑ፣ ሀገራዊ ጽናታችንን በተጨባጭ ልማትና በጠንካራ የመጠበቅና የመከላከል አቅም እያረጋገጥን የኢትዮጵያን ዘላቂ ብልጽግና እናጸናለን!"

"የእመርታ ቀን
==========
አባቶቻችን የኢትዮጵያን ዳር ድንበር በደምና በአጥንታቸው አስከብረው ታላቅ ሀገር አውርሰውናል፤ ዛሬ ደግሞ እውነተኛ ሉዓላዊነትን እያረጋገጥን ያለነው ከልመናና ከጥገኝነት በተላቀቀው አዲሱና ታሪካዊው መንገዳችን ነው! በሚሊዮን በሚቆጠር ዶላር ስንዴ ከማስገባት ተነስተን ዛሬ የአፍሪካ ቀዳሚ ስንዴ አምራች በመሆን የሚሊዮን ዶላሮችን ወጪ ማስቀረት ችለናል።

በ«ሌማት ትሩፋት» የምግብ ዋስትናን በተግባር እያረጋገጥን፣ በ«ኢትዮጵያ ታምርት» ንቅናቄም አዳዲስ ኢንዱስትሪዎችን በማስፋፋትና የሥራ ዕድል በመፍጠር ሉዓላዊነታችንን እያረጋገጥን እንገኛለን።

ከዚህ ቀደም የማይደፈሩና አይነኬ ይባልላቸው የነበሩ ከባድ የማክሮ-ኢኮኖሚ ሪፎርም ውሳኔዎችን በቁርጠኝነት በመተግበር፤ የሀገራችንን ኢኮኖሚ በፅኑ መሠረት ላይ እየገነባን እንገኛለን።

እነዚህ ሁሉ ታላላቅ ድሎች ኢትዮጵያ በሚያጋጥሟት ውስጣዊና ውጫዊ ፈተናዎች ሸብረክ ሳትል በፅናት መጓዝ መቻሏን የሚያረጋግጡ ህያው ምስክሮች ናቸው፤ ይህ የእመርታ ጉዟችን ለመጪው ዓመት የሰነቀው ተስፋ እጅግ ግዙፍ ነው!"

የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) መልዕክት

ውድ ወጣቶች

ይህንን መልእክት በተለይ ለእናንተ ነው የማስተላልፈው። በእጃችሁ የያዛችሁት ስማርት ስልክ የእድሎች መስኮት ነው፤ በየትኛው አቅጣጫ እንደምትከፍቱት ግን ምርጫው የእናንተ ይሆናል። ያው ስልክ መዝናኛ ብቻ ሳይሆን ትምህርት ቤት ነው፣ ባንክ ነው፣ ገበያ ነው፣ ቢሮ ነው።

በዓለም ደረጃ የሚሰጡ ኮርሶች፣ የፕሮግራሚንግ ትምህርቶች እና የፈጠራ መሣሪያዎች ከእናንተ አንድ ጠቅታ ርቀት ላይ ናቸው። የ«5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን ኮደሮች» ኢኒሼቲቭ ይህንኑ ዕድል ያለ ክፍያ ለእያንዳንዱ ወጣት አቅርቧል — በዚህ አዳራሽ ውስጥም በዚህ ሥልጠና አልፈው ዛሬ የራሳቸውን ሶፍትዌር የሚያለሙ ወጣቶች እንዳሉ አውቃለሁ።

ነገ የሚመጣው የ-AI ዘመን የሚፈልገው እናንተን ሲሆን፤ ራሳችሁን በአዳዲስ እውቀቶች እንድታንጹ እና ክህሎታችሁን በየጊዜው እንድታድሱ፤ የነገዋ ዲጂታል ኢትዮጵያም በእናንተ ጣቶች የምትገነባ ትሆናለች።

ዶ/ር በለጠ ሞላ
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር

የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ያደራጀው የፍትሕ ሙዚዬም በዛሬው እለት ተመርቋል።
=====================
ሙዝየሙን የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ አረጋ ከበደ እና የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ መርቀውታል።

በዝግጅቱ ላይ የአማራ ክልል ርዕሰ መሥተዳድር አረጋ ከበደ ሙዚዬሙ በሀገራችን እና በክልላችን የፍትሕ እና የፍርድ ሥርዓት አሥተዳደር ከተጀመረበት ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ ያለውን በግልጽ በሚያሳይ መልኩ የተደራጀ ነው ብለዋል።

ይህም በሀገራችን የፍትሕ አሥተዳደር እና የፍርድ ቤቶች አሠራር ጋር በተያያዘ ለጥናት እና ምርምር መሠረት የሚኾን ስለመኾኑም ተናግረዋል።

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የክልሉን ፍርድ ቤቶች አገልግሎት አሰጣጥ
ለማዘመን የሰራው ስራ የሚበረታታ መሆኑን ገልጸዋው ተግባሩ የመንግስት አገልግሎቶች በማዘመን የተገልጋዮችን እርካታ ማሳደግ የሚችል መሆኑን አንስተዋል።

ዲጂታል ኢትዮጵያን እውን ለማድረግ በሚደረገው ጥረት የክልሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰራው ስራ ለሌሎች ማሳያ ሊሆን የሚችል መሆኑን ተናግረዋል።

ከምርቃቱ በተጨማሪ የጠቅላይ ፍርድ ቤቱን የዲጅታላይዜሽን መሰረተ ልማቶች፣ ግልጽ እና የርቀት ክርክር የሚካሄድባቸው ዘመናዊ የችሎት አዳራሾች፣ የአንድ ማዕከል ዲጅታል አገልግሎት እና ባለጉዳዮች የፈለጉትን መረጃ ማግኘት የሚችሉበትን የጥሪ ማዕከል ጨምሮ በዘመናዊ መልኩ የተደራጀውን የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የፍትሕ ሙዚየም ጎብኝተዋል።

ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ የተገበራቸው ወረቀት አልባ የዳኝነት አገልግሎቶች እና ሌሎች የለውጥና የማሻሻያ ስራዎች በተሞክሮነት የሚወሰዱባቸው መሆኑ በፕሮግራሙ ላይ ተነስቷል።

በዛሬው እለት በአማራ ክልል ከተዋወቁ ሲስተሞች መካከል የአማራ ክልል የሲቪል እና ቤተሰብ ምዝገባ አገልግሎት
የቴክኖሎጂ ቀጥታ ምዝገባ ሲስተም ይገኝበታል።

ሲስተሙ የክልሉን የኹነት መረጃዎች በቋት በማደራጀት ከሰው ንክኪ የጸዳ ጥራት ያለው መረጃ እንዲኖር የሚያስችል ሲሆን የቴክኖሎጂ ልማት ለዲጂታል አገልግሎት በሚል መሪ ቃል ቢሮው ባዘጋጀው መድረክ ሲስተሙን ለዞንና የከተማ አስተዳደር አመራሮች የማስተዋዎቅ ስራ ተስርቷል።

በቴክኖሎጂ የታገዘ የመንግሥት ንብረት አስተዳደር ሥርዓት ትግበራ ላይ በትኩረት ሊሠራ እንደሚገባ ተገለጸ።
================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ለሥራ ኃላፊዎችና ባለሙያዎች በፌደራል የመንግሥት ንብረት አስተዳደር ዙሪያ የግንዛቤ ማስጨበጫ መድረክ አካሄደ።

የሥልጠናውን መድረክ የከፈቱት የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር የኦዲት ሥራ አስፈጻሚ አቶ አሻግሬ አለሙ፤ የሚኒስቴር መስሪያ ቤቱን የንብረት አስተዳደር ሥርዓት በቴክኖሎጂ ለማዘመን በዘርፉ የሰለጠነ የሰው ኃይል ወሳኝ መሆኑን አስገንዝበዋል።

ሀገራዊ ሀብትን ከብክነት ለመታደግና በቁጥጥር ሥርዓቱ ላይ ውጤታማነትን ለማረጋገጥ፣ አገልግሎት ሰጪውም ሆነ ተገልጋዩ ማኅበረሰብ በፌደራል የመንግሥት ንብረት አስተዳደር ላይ በቂ ግንዛቤ ሊኖረው እንደሚገባ ተናግረዋል።

ኢትዮጵያ ዘርፉን ለማሳለጥ የዲጂታላይዜሽን ሥራዎችን በትኩረት እያከናወነች በመሆኗ፣ የንብረት አስተዳደር ሥርዓቱን በዘመናዊ ቴክኖሎጂ በማደራጀት ለታለመለት ዓላማ ማዋል የሁሉም ባለድርሻ አካላት ኃላፊነት መሆኑን አንስተዋል።

በፌደራል የመንግሥት ንብረት አስተዳደር አዋጆች፣ መመሪያዎችና ደንቦች ላይ የሚፈጠር ግልጽ ግንዛቤ የሀገር ሀብትን ከአላስፈላጊ ብክነት በመጠበቅ ረገድ የጎላ ሚና ይጫወታል።

የሥልጠናው ተሳታፊዎች ያገኙት ሰፊ እውቀት ለቀጣይ ሥራቸው አጋዥ መሆኑን በመግለጽ፣ መሰል የአቅም ግንባታ መድረኮች ተጠናክረው ለሁሉም አካላት ተደራሽ መሆን እንዳለባቸው አሳስበዋል።

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ዘርፍ የመንግሥት የአገልግሎትና አስተዳደር ሪፎርም የዝግጅት ምዕራፍ አፈጻጸም ተገመገመ።
================
በኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ዘርፍ ከአለፈው ዓመት (2018 ዓ.ም) ጀምሮ ለአንድ ዓመት ገደማ በሪፎርም ቴክኒክ ኮሚቴ ሲካሄድ የቆየው የመንግሥት የአገልግሎትና አስተዳደር ሪፎርም የዝግጅት ምዕራፍ አፈጻጸም ግምገማና ውይይት ተካሄደ።

በግምገማው ከኢፌዲሪ የጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት፣ ከፕላንና ልማት ሚኒስቴር፣ ከገንዘብ ሚኒስቴር እና ከሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን የተውጣጣ የከፍተኛ ኃላፊዎች ቡድን ተሳታፊ ሆኗል።

የገምጋሚ ቡድኑ አባላት የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ዘርፍ በሁለተኛው ዙር (Wave) ከተካተቱት የፌዴራል ተቋማት አንዱ መሆኑን ጠቅሰው፤ ከሚኒስቴሩ ዋና መሥሪያ ቤት እስከ አራቱ ተጠሪ ተቋማት ድረስ ለሁለት ቀናት አካላዊ ምልከታና ግምገማ አካሂደዋል።

በዚህም በሰባቱ መሠረታዊ የፖሊሲ ምሰሶች ሥር የተቀመጡ የዝግጅት ምዕራፍ ተግባራት አፈጻጸም በቁልፍ የሥራ አፈጻጸም መለኪያዎች (KPIs) ሲገመገም ውጤታማና አበረታች መሆኑን አረጋግጠዋል።

ቡድኑ ባቀረበው የግምገማ ሪፖርትና በሰጠው አስተያየት በዘርፉ በተከናወኑ የሪፎርም ሥራዎች ጥራት ያላቸው ሰነዶች መዘጋጀታቸውንና የሥራ ቦታ ምቹነት ከተጠበቀው በላይ መሆኑን በአካል ተዟዙሮ ማረጋገጡን አመላክቷል።

በተለይም ምቹ የሕፃናት ማቆያዎችና የመጸዳጃ ቤቶች መገንባታቸው፣ የአቅጣጫ መጠቆሚያዎች መዘጋጀታቸው እንዲሁም በዲጂታል ሥርዓት የተደገፈ የተገልጋይ ድጋፍ ማዕከል መዘርጋቱ በአርአያነት የሚጠቀስ ጠንካራ ጎን መሆኑ ተነስቷል።

በተጨማሪም ዘርፉ ወደ ሙሉ ትግበራ በሚሸጋገርበት ወቅት ሊያጋጥሙ የሚችሉ ችግሮችን ለመቅረፍ፣ የመንግሥት ሠራተኞችን የብቃት ምዘናና ማረጋገጫ ሥርዓት መገንባትና የማስፈጸም አቅምን ማሳደግ የሚያስችሉ የሪፎርም ሥራዎችን በቀጣይ ከሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን ጋር ተቀራርቦ ለማከናወን አቅጣጫ ተቀምጧል።

በመድረኩ ማጠቃለያ ላይ የተገኙት የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ፣ ሪፎርሙ የተመራበት ሂደት ጠንካራ በመሆኑ ተስፋ ሰጭ ውጤት ማስገኘት መቻሉን ገልጸዋል።

በተለይም በሪፎርሙ መሠረታዊ ጽንሰ-ሐሳቦችና አስተዳደራዊ ጉዳዮች ላይ ከሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን የተሰጠው የአቅም ግንባታ ድጋፍ ለዝግጅት ምዕራፉ ስኬት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ማበርከቱን አስረድተዋል።

በግምገማ መድረኩ የተሳተፉት የዘርፉ አማካሪዎች፣ መሪ ሥራ አስፈጻሚዎች፣ የሪፎርም ቴክኒክ ኮሚቴና ንዑሳን ኮሚቴ ሰብሳቢዎች በበኩላቸው፤ የመንግሥት አገልግሎትና አስተዳደር ሪፎርምን በሰባቱ መሠረታዊ የፖሊሲ ምሰሶች ከዓለም አቀፍ፣ አህጉራዊና አገራዊ ሁኔታዎች ጋር ያገናዘበ የዳሰሳ ጥናት መደረጉን ገልጸው በቀሪ ሥራዎች ላይም ያላቸውን ዝግጁነት በመግለጽ ውይይቱ ተጠናቋል።

በተያያዘም ለችግረኛ ተማሪዎች የትምህርት ቁሳቁስ ድጋፍ የተደረገ ሲሆን፣ ለፕሮጀክቱ ስኬት አስተዋጽኦ ላበረከቱት ሂንስኔ ኮንስትራክሽን፣ ስፔስ ላብ አማካሪ ድርጅት፣ ለሐረሪ ክልል መንግሥትና ለሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ አመራሮችና ባለሙያዎች ምስጋና ቀርቧል።

በመጨረሻም መሰል የበጎ አድራጎት ተግባራት የአንድነታችን መገለጫ በመሆናቸው ተጠናክረው እንዲቀጥሉ ጥሪ የቀረበ ሲሆን፣ ምርቃቱም በደስታ ተጠናቋል።

የዲጂታል ኢኮኖሚ እንገነባለን ካልን ብቁ የሆነ የተዘጋጀ በዲጂታል ዘርፉ ላይ ተፅኖ የሚፈጥር አካል እንዲኖር በሰው ሀብት ልማት ላይ በትኩረት መሰራትና መጠቀብ ተገቢ መሆኑን አንስተዋል፡፡

የኢንዱስትሪ ሚኒስትር ክቡር አቶ መላኩ አለበል የ"ኢትዮጵያ ታምርት" ንቅናቄ የመንግስትና የግል ዘርፍ ተዋናዮች በጋራ ግቦች ላይ እንዲሰለፉ በማድረግ ለውጤት ተኮር የኢንዱስትሪ ትራንስፎርሜሽን ግንባር ቀደም ሚና እንዲጫወቱ ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል ብለዋል።

ሚኒስትሩ አክለውም የፋይናንስ እጥረትና የተቋማት ቅንጅት ማነስ የግል ኢንቨስትመንትን መጉዳታቸውን ጠቅሰው፣ በዲጂታል ክትትልና በተቀናጀ አሰራር አማካኝነት እነዚህን የአሰራር እንቅፋቶች በማስወገድ የዘርፉን ተወዳዳሪነት ለማረጋገጥ ቁርጠኝነት እንዳለ ገልጸዋል።

በመጨረሻም የታለመ የቴክኖሎጂ ሽግግር አምራቾች ዓለም አቀፍ ደረጃን የጠበቁ ምርቶችን እንዲያቀርቡና የገበያ አማራጮቻቸውን በማስፋት በተወዳዳሪ ገበያዎች ውስጥ ተደራሽ እንዲሆኑ ትልቅ አቅም እንደሚፈጥር ተገልጿል።

በሐረር ከተማ ለ12 አረጋውያንና አቅመ ደካሞች የተገነቡ ዘመናዊ መኖሪያ ቤቶች ተመረቁ።
==================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ከተጠሪ ተቋማት ጋር በመቀናጀት በሐረር ከተማ ከ28 ሚሊዮን ብር በላይ በሆነ ወጪ ያስገነባቸውን የመኖሪያ ቤቶች፣ የክልሉ ከፍተኛ አመራሮችና ጥሪ የተደረገላችሁ እንግዶች በተገኙበት በዛሬው ዕለት በምርቃት አስረክቧል።

ይህ የበጎ ፈቃድ ፕሮጀክት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በቴክኖሎጂው ዘርፍ ካለበት ሀገራዊ ተልዕኮ ጎን ለጎን፣ ማህበራዊ ኃላፊነቱን ለመወጣትና የአቅመ ደካማ ዜጎችን የኑሮ ሸክም ለማቅለል ካለው ቁርጠኝነት የመነጨ ነው።

በምርቃት ሥነ-ሥርዓቱ ላይ ንግግር ያደረጉት የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ፣ በታሪካዊቷ የሐረር ከተማ ተገኝተው የዜጎችን ሕይወት የሚቀይር ሥራ በማጠናቀቃቸው የተሰማቸውን ላቅ ያለ ደስታ ገልጸዋል። ሚኒስትሩ አክለውም አረጋውያንን መደገፍና መጠለያ ማበጀት ቀዳሚው የሞራልና የሰብዓዊነት ተግባር መሆኑን በአፅንዖት አመልክተዋል።

የተገነቡት 12 አዳዲስ ቤቶች ደረጃቸውን የጠበቁና ለእያንዳንዱ አባወራ እና እማወራ አስፈላጊ የሆኑ የቤት ቁሳቁሶች የተሟሉላቸው በመሆናቸው፣ ተጠቃሚዎች በክብር እንዲኖሩ ያስችላቸዋል ተብሏል።

ከመኖሪያ ቤቶቹ በተጨማሪ ተጠቃሚዎቹ ኑሯቸውን በዘላቂነት መደጎም እንዲችሉ የፈሳሽ ዘይት ማምረቻ፣ የዶሮ እርባታ፣ የዳቦ መጋገሪያና የመሸጫ ሱቆች ተገንብተው ሥራ እንዲጀምሩ መደረጉን ክቡር ሚኒስትሩ በንግግራቸው ጠቅሰዋል። ይህም ፕሮጀክቱ ከመጠለያ ባሻገር ለወጣቶች የሥራ ዕድል በመፍጠር ረገድ ዘርፈ ብዙ ስኬቶችን እንዲያስመዘግብ አስችሎታል።

የሪፎርም ስራዎቻችን የዘርፉን ተወዳዳሪነት የሚያረጋግጡ መሆን እንዳለባቸው ዶ/ር በለጠ ሞላ ገለፁ።
==================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴርና ተጠሪ ተቋማት በዘርፉ እየተከናወኑ ያሉ የሪፎርም ተግባራት የደረሱበትን የክንውን ደረጃ የሚገመግም የውይይት መድረክ አካሂደዋል።

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ፥ የሚከናወኑ የሪፎርም ስራዎች በሙሉ የዘርፉን ዓለም አቀፋዊ ተወዳዳሪነት በተጨባጭ የሚያረጋግጡ መሆን እንዳለባቸው በአፅንኦት ገልፀዋል።

በተጨማሪም የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ዘርፍ እየተገበረ ያለው የሪፎርም ስራ ተስፋ ሰጭ ውጤቶችን እያመጣ መሆኑንና ተጨባጭ መሻሻሎች እየታዩበት እንደሚገኝ አንስተዋል።

ተቋማዊ አሰራርን ዘመናዊና ቀልጣፋ ለማድረግ የተጀመሩ የለውጥ ጥረቶች ይበልጥ ተጠናክረው እንደሚቀጥሉም በግምገማ መድረኩ ላይ በስፋት ተመልክቷል።

በሪፎርም እቅዱ የተካተቱና እስካሁን ያልተጠናቀቁ ቀሪ ተግባራት በሙሉ በተቀመጠላቸው የጊዜ ሰሌዳ መሰረት በጥራት እንዲከናወኑ ግልጽ አቅጣጫ ተቀምጧል።

ይህ ግምገማ በቴክኖሎጂው ዘርፍ የተሰነቁ ሀገራዊ ግቦችን ለማሳካት በጋራ እንዲረባረቡ አዲስ መነሳሳትን የፈጠረ መድረክ ሆኖ ተጠናቋል።

የጎግል የትምህርት ክፍል (Google for Education) የኤዥያ ፓሲፊክ፣ የአውሮፓና መካከለኛው ምስራቅ ዳይሬክተር ኮሊን ማርሰን በበኩላቸው፣ በዘርፉ የሚታየውን የዲጂታል ክፍተት ለመሙላትና ሁሉንም ተማሪዎች ተጠቃሚ ለማድረግ ዝግጁ መሆናቸውን ገልጸዋል። በተለይም http://Google.org/ ትኩረት ለሚሹ ማህበረሰቦች የመገናኛ ዘዴዎችንና የዲጂታል መሣሪያዎችን ተደራሽ ለማድረግ ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር በትብብር ለመስራት ዝግጁ መሆናቸውን ተናግረዋል።

የጎግል የትምህርት አጋሮች በቴክኖሎጂ አቅርቦት፣ በሥልጠናና በቴክኒክ ድጋፍ ዙሪያ በንቃት በመሳተፍ፣ በኢትዮጵያ የሚገኙ የትምህርት ተቋማት የመማር ማስተማር ሂደታቸውን በዘመናዊ መሣሪያዎችና በሰው ሠራሽ አስተውሎት (AI) ረዳትነት እንዲቀይሩ ከፍተኛ እገዛ እንደሚያደርጉም በመድረኩ ገልፀዋል።

እንደ Gemini for Education እና NotebookLM ያሉ የሰው ሠራሽ አስተውሎት መሣሪያዎችን በትምህርት ሂደት ውስጥ በማዋሃድ፣ መምህራን የትምህርት ዕቅድ ለማዘጋጀትና ለተማሪዎች ምቹ የትምህርት ቁሳቁስ ለማቅረብ የሚፈጅባቸውን ጊዜ መቆጠብ የሚያስችሉ መፍትሄዎች እንደሚቀርቡ ተመላክቷል።

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ ከዮርዳኖስ አምባሳደር ጋር በቴክኖሎጂ ትብብር ዙሪያ ተወያዩ፡፡
==================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ የዮርዳኖስ ንጉሣዊ መንግሥት አምባሳደር አምጃድ አል ሙማኒን (Amjad Al Moumani) በጽሕፈት ቤታቸው ተቀብለው በሁለቱ ሀገራት የሁለትዮሽ ግንኙነትና በቴክኖሎጂ ዘርፍ ትብብር ዙሪያ ፍሬያማ ውይይት አድርገዋል።

ሚኒስትሩ ኢትዮጵያ በቴክኖሎጂ የታገዘ ሁለንተናዊ ኢኮኖሚ ለመገንባት በምታደርገው ብሄራዊ ጥረት ውስጥ ከአጋር ሀገራት ጋር ያላትን ስልታዊ ትብብር ለማጠናከር በትኩረት እየሰራች መሆኑን አስገንዝበዋል።

ኢትዮጵያ የአፍሪካ ገበያ መግቢያ በር መሆኗን የጠቀሱት ዶ/ር በለጠ፣ በዲጂታል ኢትዮጵያ ስትራቴጂ፣ በስታርታፕና በዲጂታል አይዲ ዙሪያ የተመዘገቡ ስኬቶች ለቀጣናው አርአያ መሆን የሚችሉ መሆናቸውን አብራርተዋል።

ኢትዮጵያ ያላትን ሰፊ የሰው ኃይልና ምቹ ሁኔታ ከግምት ውስጥ በማስገባት የዮርዳኖስ ባለሀብቶች በኢንቨስትመንት ዘርፍ ቢሰማሩ የሁለቱን ሀገራት ተጠቃሚነት ወደ ላቀ ደረጃ እንደሚያሸጋግረው ጥሪ አቅርበዋል።

አምባሳደር አምጃድ አል ሙማኒ (Amjad Al Moumani) በበኩላቸው ዮርዳኖስ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን አጋርነት ለማሳደግና በጋራ ፍላጎቶች ላይ በቅርበት ለመስራት ያላትን ጽኑ ቁርጠኝነት አረጋግጠዋል።

ሁለቱ ወገኖች በውይይቱ ማጠቃለያ ላይ በቀጣይ የጋራ ተጠቃሚነትን የሚያረጋግጡ ይፋዊ የትብብር ስምምነት ሰነዶችን ለመፈራረም በሚያስችሉ ጉዳዮች ላይ ከስምምነት ደርሰዋል።

የዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 የትራንስፎርሜሽን ጉዞ ለማሳካትና በሰው ሠራሽ አስተውሎት (AI) ለማዘመን በሚያስችሉ ጉዳዮች ዙሪያ ምክክር ተካሄደ፡፡
==================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ከጎግል የትምህርት ክፍል (Google for Education) ቡድን ጋር በመሆን፣ መምህራንና ተማሪዎች በፈጣን ለውጥ ውስጥ ባለችው ዓለም በንቃት እንዲሳተፉ የሚያስችላቸውን ዕውቀትና ክህሎት በጋራ መገንባት በሚቻልባቸው ሁኔታዎች ዙሪያ መክረዋል።

የጎግል የትምህርት ቡድን ዋና ዓላማ የትምህርት አሰጣጥን በቴክኖሎጂ በማገዝ፣ ፍትሃዊነትን ማረጋገጥና ተማሪዎች ለወደፊቱ የሥራ ዓለም ብቁ ሆነው እንዲዘጋጁ የሚያስችሉ የዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስኬት ለማረጋገጥ ያለመ ነው።

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ፣ ኢትዮጵያ የ"ዲጂታል ኢትዮጵያ 2025" ስትራቴጂን በስኬት በማጠናቀቅ ላይ መሆኑንና የ"ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030" ስትራቴጂን ደግሞ በተሻለ ሁኔታ ለመፈፀም የሚያስችሉ ምቹ ሁኔታዎችን ለመፍጠር ዘርፈ ብዙ ሥራዎች እየተከናወኑ መሆኑን ገልጸዋል።

ኢትዮጵያ ከአጋር አካላት ጋር በመሆን የዲጂታል ዘርፉን ለማሳለጥና በማህበረሰቡ ውስጥ ያለውን የዲጂታል ክህሎት ለማጎልበት የ"5 ሚሊዮን የኢትዮ ኮደርስ" (5 Million Ethiopian Coders) ተነሳሽነት ትልቅ ድርሻ እንዳለው ሚኒስትሩ ጠቁመው፤ ከጎግል የትምህርት ቡድን ጋር በመተባበር ሀገራዊ የቴክኖሎጂ ሽግግርን ለመፍጠር ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በትጋት እንደሚሰራ አረጋግጠዋል።

ኢትዮጵያና የዓለም አቀፍ የሳይንስ አካዳሚ (TWAS) በሳይንስ ዘርፍ በትብብር ለመስራት መከሩ፡፡
==================
የኢኖቬሽንና ቴከኖሎጂ ሚኒስቴር እና የዓለም የሳይንስ አካዳሚ (TWAS) በሳይንስ፣ ቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ዘርፎች ላይ በትብብር ለመሥራት የሚያስችላቸው ጉዳዮች ዙሪያ መክረዋል።

የኢኖቬሽንና ቴከኖሎጂ የሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር በይሳ በዳዳ የሀገሪቱን የሳይንስ፣ ቴከኖሎጂ እና ፈጠራ (STI) አጀንዳ ውጤታማ ለማድረግ ከዓለም የሳይንስ አካዳሚ ጋር ያለውን ግንኙነት ማጠናከር ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል፡፡

ውይይቱ በዋናነት የስትራቴጂክ አጋርነት ዕድሎችን በመለየት፣ ቀጣናዊ ትስስርን በማጎልበት እና የልማት ፕሮግራሞችን ከኢትዮጵያ ብሄራዊ ቅድሚያ የሚሰጣቸው ጉዳዮች ጋር በማጣጣም ላይ ያተኮረ ነበር።

ይህ አዲስ ጥረት ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ ሳይንሳዊ ትብብር ማዕቀፎች ውስጥ ግንባር ቀደም ተጠቃሚ ከማድረጉም ባለፈ፣ ሁሉን አቀፍ እና ተወዳዳሪ የፈጠራ ሥነ-ምህዳርን ለመገንባት የሚያስችላትን ዕድል ይፈጥርላታል ብለዋል፡፡

የዓለም የሳይንስ አካዳሚ ዋና ዳይሬክተር ማርሴሎ ኖቤል ድርጅታቸው ለኢትዮጵያ ሳይንሳዊ ዕድገት በከፍተኛ ሥልጠና፣ በምርምር ድጋፍ እና በሳይንስ አመራር ረገድ የረዥም ጊዜ አስተዋፅዖ ለማድረግ ቁርጠኛ መሆኑን አረጋግጠዋል።

ሁለቱም ወገኖች በፈጠራ የታገዘ የኢኮኖሚ ዕድገትን ለማምጣት በሚያስችሉ የቴከኖሎጂ ሽግግር፣ የስራ ፈጠራ እና የኢንዱስትሪ ትብብር ተግባራት ላይ በጋራ ለመስራት ስምምነት ላይ ደርሰዋል፡፡

ይህ የሁለትዮሽ ስምምነት እንደ ጤና፣ አየር ንብረት እና ዲጂታል ቴከኖሎጂ ባሉ ዘርፎች ምርምርን በማሳደግ ኢትዮጵያን በአፍሪካ የሳይንስ እና የፖሊሲ መሪ ለማድረግ ያለመ ነው::

ዓለምን በሚበይነው የዲጂታል ዘርፍ ሪፎርም የተገኙ ቁልፍ ውጤቶች:-
‎
‎• መሰረተ-ልማት-
‎ የ5G እና የ4G ሽፋን መስፋፋት።
‎
‎• የዲጂታል መሳሪያዎች-
‎ ስማርት ስልኮችን በሀገር ውስጥ መገጣጠም።
‎
‎• ዲጂታል መንግስት-
‎ በመሶብ አንድ ማዕከል አገልግሎት 2260 አገልግሎቶች በአንድ ቋት መደራጀት፣ ዲጂታል ክፍያዎች፣ የፍትህ ተደራሽ ስማርት ችሎት እና ዲጂታል ፖሊስ።
‎
‎• ዲጂታል ክህሎት-
‎5 ሚሊዮን ኮደሮች ስልጠና፣ ትምህርት ቤቶችን በኢንተርኔት (SchoolNet)፣ በሶስተኛ ዲግሪ (PhD) ደረጃ የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ምርምር እና ስታርት አፖችን በእውቀትና በፈጠራ ማብቃት።
‎
‎• የተቋማት ግንባታ-
‎ዲጂታል ስታቲስቲክስ እና ልማት አስተዳደር፣ AI ኢንስቲትዩት፣ AI ዩኒቨርሲቲ እና የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር።
‎
‎• የህግ ማዕቀፍ ተዓማኒነት-
‎ በፋይዳ መታወቂያ ከ40.9 ሚሊዮን በላይ ዜጋ ተካቷል፣ የግል መረጃ ጥበቃ አዋጅ፣ የዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂ እና የኤሌክትሮኒክ ፊርማ ተግባራዊነት።

የብሔራዊ ስታርታፕ ስቲሪንግ ኮሚቴ የአዋጁን ትግበራ አፈጻም ለመገምገም የሚያስችል ሁለተኛ ዙር የበሄራዊ ስቲሪንግ ኮሚቴ ስብሰባ አካሄደ።
==================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ሀገራዊ የስታርታፕ አዋጅን ሙሉ በሙሉ ወደ ተግባር ለማስገባት የሚያስችሉ ዝርዝር መመሪያዎች፤ ፕሮግራሞች፤ የዝግጅት ስራዎች እና አሰራሮች ላይ ያተኮረ የብሔራዊ ስታርታፕ ስቲሪንግ ኮሚቴ ሁለተኛ ዙር የምክክር መድረክ አካሂዷል። በዚህም አጠቃላይ በስታርታፕ አዋጅ ሀገራዊ የትግበራ ዕቅድ መሰረት የተለዩ ሃያ አራት ተግባራት አፈጻጸማቸው ቀርቧል፡፡

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዴኤታ እና የኮሚቴው ሰብሳቢ ዶ/ር ባይሳ በዳዳ ሀገራችን ቀደም ሲል በስታርታፕ ዘርፍ ከዓለም ወደኃላ የቀረችበትን ጊዜ ለማካካስ ብዙ ስራዎች እየተሰሩ መሆኑን አስገንዝበዋል፡፡

ይህ አዋጅ ለስታርታፖች ምቹ ምህዳር በመፍጠር ረገድ ለሀገራዊ ኢኮኖሚ እድገት ወሳኝ መሠረት እንደሚጥልና ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ የቴክኖሎጂ ልማት ተወዳዳሪ ለማድረግ የሚያስችል ትልቅ አቅም እንደሚፈጥር አመላክተዋል።

የአዋጁ ትግበራ በተለይም የስታርታፖችን የፋይናንስ ችግር ለመቅረፍ የሚያስችሉ የፈንዶች ፈንድ (Fund of Fund)፤ግራንትና የብድር ዋስትና ፕሮግራሞችን ያካተተ በመሆኑ ለሀገሪቱ የቴክኖሎጂና የኢኮኖሚ እመርታ ዓይነተኛ ፋይዳ ስላለው በፍጥነት ወደ ትግበራ ሊገባ እንደሚገባ አሳስበዋል።

በተጨማሪም አዋጁን በፍጥነት ወደ ተግባር የሚያስገባውን የስያሜ አሰጣጥ ስርዓት ማለትም የስያሜ አሰጣጥ መመሪያ፤ የዲጅታል ፕላትፎርምና የስያሜ ኮሚቴ ቅድሚያ ተስጥቶት እየተስራ ሲሆን ይህም በቅርብ ጊዜ በማጠናቀቅ ወደ ሙሉ ስያሜ የመስጠት ሂድት እንደሚገባ ተመላክቷል፡፡ በመድረኩም የስያሜ ማስጀመሪያ ዲጅታል ፕላትፎርም ያለበት ደረጃ ቀርቧል፡፡

አጠቃላይ በስታርታፕ ምህዳሩ ያሉ አጋር አካላት በአዋጁ ትግበራ እና ቀጣይ የምህዳር ግንባታ ረገድ የተናበበ ሚና እንዲወጡ በትግበራ እቅዱ ተመላክቷል፡፡

በኢትዮጵያ የጃይካ (JICA) ዋና ተወካይ ሂሮዩኪ ያኩሻ በተገኙበት የታርታፕ ምህዳር ልማት የ3 አመት የጋራ ፕሮጅከት ውስጥ የስታርታፕ ምህዳር የ15 ዓመት ማስተርፕላን ዝግጅት ሂድት በአለማቀፍ አማካሪ ድርጅቱ (BCG) ቀርቧል፡፡

ተወካዩ ኢትዮጵያ በዘርፉ ያላትን ከፍተኛ አቅም በመጠቀም ዘላቂ ልማትን ማረጋገጥ እንደምትችል ጠቁመው፣ ለስታርታፕ ስነ-ምህዳር ግንባታ የሚደረገው የጃይካ ትብብር ተጠናክሮ እንደሚቀጥል አረጋግጠዋል።

በምክክር መድረኩ ላይ ከኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር በተጨማሪ የገንዘብ፣ የገቢዎች፣ የውጭ ጉዳይ፣ የትምህርት፣ የኢንቨስትመንት ኮሚሽን እና የፋይናንስ ተቋማትን ጨምሮ ሌሎች የሚመለከታቸው አካላት ተሳትፈው ያሉበትን አፈጻጸም ሪፖርት አቅርበዋል።

በመጨረሻም ኮሚቴው በቀጣይ ምዕራፍ የሚከናወኑ ተግባራትን አቅጣጫ በማስቀመጥ፣ የአዋጁን አፈጻጸም በየደረጃው ለመገምገም የሚያስችል የጋራ መግባባት ላይ በመድረስ መድረኩን ተጠናቋል።

የሳይንስ፣ ቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ዘርፍ ለሀገራዊ ኢኮኖሚ እድገት የመሪነቱን ሚና በተግባር ሊወጣ እንደሚገባ ዶ/ር ባይሳ በዳዳ ገለፁ።
================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ከፍተኛ፣ መካከለኛ አመራሮችና ባለሙያዎችበተገኙበት በ2018ዓ.ም በጀት ዓመት በታቀዱ የ9 ወራት የዕቅድ አፈፃፀም ላይ የምክክር መድረክ አካሂዷል።

በመድረኩ የተገኙት የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር ባይሳ በዳዳ ዘርፉ የሀገሪቱን የኢኮኖሚ ዕድገት ከማፋጠን ባለፈ አሰራሮችን በማዘመን የዜጎችን ሕይወት እያቃለለ መሆኑን ገልጸዋል።

የሀገራችን ኢኮኖሚ ለማሳደግ አዳደሲ ስትራቴጂና ስልት በመቀየስ በየጊዜው እየተለዋወጠና እየዘመነ ያለውን የሳይንስ ውጤት ተቀባይ ሳንሆን ተፎካካሪ የምንሆንበት እድል ለመፍጠር ሁሉም የዘርፉ ተዋናይ ሊተጋ እንደሚገባ አሳስበዋለ።

በዕለቱ የቀረበው የሥራ አፈጻጸም ሪፖርት በዲጂታል ትራንስፎርሜሽንና በቴክኖሎጂ ሽግግር ረገድ አበረታች ውጤቶች መመዝገባቸውን በማሳየት ለቀጣይ ተጠናክረው መቀጠል እንዳለባቸው ገልፀዋል።

በኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር የስራ አመራር ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ሰለሞን አይነማር የዲጂታል ፕላትፎርሞችንና የስታርታፕ አዋጅን በአግባቡ ተግባራዊ ማድረግ ለሀገራዊ ኢኮኖሚ ወሳኝ በመሆኑ የአሰራር ሥርዓቶችን ማዘመንና የሰው ኃይል አቅምን መገንባት ላይ በትኩረት ይሰራል ብለዋል።

የስትራቴጂክ ጉዳዮች ስራ አስፈፃሚ አቶ አዝማች ደሳለኝ፣ የ2018 በጀት ዓመት የ9 ወር ዕቅድ አፈፃፀም ከሀገራዊ መሪ ልማት ዕቅድ አፈፃፀም ከግብ ተኮር ስትራቴጂክ ዕቅዶች አኳያ የቅንጅት፣ የትብብር አቅሞች በተጣጣመና የተናበበ አሠራሮች በታገዘ መሰራቱን ጠቁመዋል።

የመድረኩ ተሳታፊዎች በቀረበው ሪፖርትና በተከናወኑ ሥራዎች ላይ ሰፊ ውይይት በማድረግ ያጋጠሙ ተግዳሮቶችን ለመፍታትና ቀሪ ዕቅዶችን በውጤታማነት ለማጠናቀቅ የሚያስችሉ አቅጣጫዎችን የጋራ አድርገዋል።

ዩኒቨርስቲዎች ዘመኑ የሚጠይቀውንና እየረቀቀ የመጣውን የቴክኖሎጂ እውቀት ለመታጠቅ በሳይስ ላይ ትኩረቱን አድርጎ ከሚሰራው ከኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ጋር በቅርበት መሰራት እንዳለበት አመላክተዋል።

በመጨረሻም ከሳምንታት በላይ የስታርታፕ ሀሳብ ውድድር ቅድመ ልየታ በማድረግና ስልጠና በመስጠት ተወዳድረው ላሸነፉ የእውቅና የምስክር ወረቀት በመስጠት ወርክሾፑ በስኬት ተጠናቋል።

በኢትዮጵያ የቴክኖሎጂውን ዘርፍ ለማጎልበት የዩኒቨርስቲዎች ሚና የላቀ መሆኑን ዶ/ር በለጠ ሞላ ገለጹ።
==================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ከወሎ ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር በሀገራዊ የሳይንስ፣ ቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ፖሊሲ፣ በስታርታፕ አዋጅ እና በዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂ ዙሪያ ያተኮረ የግንዛቤ ማስጨበጫ ወርክሾፕ እና የወጣቶች የፈጠራ ሥራ ውድድር በወሎ ዩኒቨርሲቲ አካሂዷል።

በወርክሾፑ ላይ ንግግር ያደረጉት የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ፣ የሀገሪቱን የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ጉዞ ለማፋጠን የዩኒቨርሲቲወች ሚና የላቀ መሆኑን በመግለጽ ለዚሁም ስልት ፖሊሲዎችና የህግ ማዕቀፎች ያላቸውን ፋይዳ አስገንዝበዋል።

ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ ኢኮኖሚውን እየመራ ያለውን የቴክኖሎጂ ባለቤትነት ለማረጋገጥ የምታደርገውን ጥረት ለማሳካት ዩኒቨርሲቲዎች የአንበሳውን ድርሻ ሊወጡ እንደሚገባም ጠቁመዋል።

መንግስት የቴክኖሎጂውን ዓለም ሥርዓት ለመተግበር የሚያስችል አቅም ለመፍጠር ከዘርፉ ተዋናዮች ጋር በትኩረት እየሠራ መሆኑንና እንዲሁም ከአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ጋር ያለውን መስተጋብር ለማሳለጥ የሚያስችል ውጤታማ ለማድረግ በትኩረት እየተሰራ መሆኑን አንስተዋል።

የወሎ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት ዶ/ር አወል ሰይድ ዩኒቨርስቲዎች የሀገሪቱን ፖሊሲ ተረድተን ተመራማሪዎቻችን የምንሰራቸውን ምርምሮችና የምናስባቸውን የፈጠራ ስራዎች ከፖሊሲው አንፃር መቃኘት እንደሚገባ ገልፀዋል።

የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት በደሴ ከተማ እየተሰሩ ያሉ የልማት ስራዎችን ጎበኙ።
==================
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ከፍተኛ አመራሮች እና የስራ ሀላፊዎች በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት በደሴ ከተማ በመገኘት ልዩ ልዩ የልማት እንቅስቃሴዎችን ተዟዙረው ጎብኝተዋል።

ጉብኝት ያደረጉት የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር በለጠ ሞላ፣ በደሴ ከተማ እየታዩ ያሉ ለውጦች ሀገራችን ለቀጣዩ ትውልድ ምቹና የዘመነች እንድትሆን እየተከናወኑ ለሚገኙ ሀገራዊ የልማት ስራዎች ተጨባጭ ማሳያ መሆናቸውን ገልጸዋል።

ልማት ያለ እልህ አስጨራሽ ጥረት እንደማይመሠረት የጠቆሙት ሚኒስትሩ፣ እያንዳንዱ የልማት ሠራዊት ማኅበረሰቡን ተጠቃሚ የሚያደርጉ ውጤቶችን በማስመዝገብ ሀገራዊ አደራውን ሌት ተቀን በትጋት ሊወጣ እንደሚገባ አሳስበዋል።

ደሴ የረጅም ዘመን ታሪክ ባለቤት መሆኗን በማንሳት በከተማዋ እየተመዘገቡ ያሉ ስኬቶች ተጠናክረው መቀጠል እንዳለባቸውና መሰል የልማት ተሞክሮዎች በሌሎች አካባቢዎችም ሊስፋፉ እንደሚገባ ሚኒስትሩ በአጽንኦት ተናግረዋል።

የወሎ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት ዶ/ር አወል ሰይድ ዩኒቨርሲቲው ለሕዝብ መሠረተ ልማት፣ ለቴክኖሎጂ ሽግግርና ለምርምር ሥራዎች የሚውሉ ልዩ ልዩ ፕሮጀክቶችን እያከናወነ እንደሚገኝ ገልጸዋል።

የደሴን ከተማ የልማት ስራዎችን ያስጎበኙት የደሴ ከተማ ከንቲባ ክቡር ሳሙኤል ሞላልኝ ከተማዋ የራሷን የልማት ድርጅት በማቋቋም የከተማ ፕላንን መሠረት ያደረጉ ሥራዎችን በውስጥ አቅም ማከናወኗ ወጪን ለመቆጠብና ከፍተኛ ውጤት ለማስመዝገብ እንዳስቻላቸው ገልጸዋል።

በመጨረሻም ሚኒስትሩ የከተማዋን የልማት ጉዞ ይበልጥ ለማሳለጥና በእውቀት ለመደገፍ በሚያስችሉ የቴክኖሎጂ አቅም ግንባታ ጉዳዮች ላይ ሚኒስቴር መስሪያ ቤታቸው ከከተማ አስተዳደሩ ጋር በቅንጅት እንደሚሠራ አረጋግጠዋል።